กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง ต่างจากประกันสังคมอย่างไร?

สำหรับนายจ้างและฝ่าย HR ในประเทศไทย นอกจากการนำส่งเงินสมทบประกันสังคมแล้ว ยังมีเรื่อง กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง ที่ต้องทำความเข้าใจ โดยเฉพาะบริษัทที่มีลูกจ้างและอยู่ภายใต้กฎหมายคุ้มครองแรงงาน แม้ทั้งสองระบบจะเกี่ยวข้องกับ “ลูกจ้าง” และมีการจ่ายเงินสมทบ แต่ กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างกับประกันสังคมมีวัตถุประสงค์ ผู้รับผิดชอบ และสิทธิประโยชน์ที่แตกต่างกัน

กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างคืออะไร?

กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง เป็นกองทุนตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน มีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือลูกจ้างในกรณีที่นายจ้างไม่สามารถจ่ายเงินบางประเภทที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับตามกฎหมาย เช่น กรณีนายจ้างประสบปัญหาหรือเลิกกิจการจนไม่สามารถจ่ายเงินให้ลูกจ้างได้

ดังนั้น แนวคิดหลักของกองทุนนี้จึงเกี่ยวข้องกับ การคุ้มครองสิทธิและช่วยเหลือลูกจ้างจากความเสี่ยงที่เกิดจากนายจ้าง

แล้วประกันสังคมคืออะไร?

ประกันสังคม เป็นระบบประกันสังคมที่ให้ความคุ้มครองผู้ประกันตนในหลายกรณี เช่น

• เจ็บป่วย

• คลอดบุตร

• ทุพพลภาพ

• เสียชีวิต

• สงเคราะห์บุตร

• ชราภาพ

• ว่างงาน

โดยมีการนำส่งเงินสมทบเข้าสู่ระบบประกันสังคมตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

ดังนั้น ประกันสังคมจึงเน้นไปที่ การให้ความคุ้มครองผู้ประกันตนจากความเสี่ยงต่าง ๆ ในการดำรงชีวิตและการทำงาน

กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง VS ประกันสังคม

ตัวอย่างให้เห็นภาพ

สมมติพนักงานทำงานกับบริษัทแห่งหนึ่ง

กรณีที่ 1 พนักงานเจ็บป่วย

กรณีนี้เกี่ยวข้องกับ ประกันสังคม เพราะเป็นสิทธิประโยชน์ด้านการรักษาพยาบาลและการคุ้มครองกรณีเจ็บป่วยตามเงื่อนไขของระบบประกันสังคม

กรณีที่ 2 บริษัทมีปัญหาจนไม่สามารถจ่ายเงินที่ลูกจ้างมีสิทธิตามกฎหมายได้

กรณีนี้อาจเกี่ยวข้องกับ กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง หากเข้าเงื่อนไขตามกฎหมายและหลักเกณฑ์ที่กำหนด

ดังนั้น จะเห็นได้ว่า สองกองทุนไม่ได้ทำหน้าที่แทนกัน

บริษัทต้องระวังอะไร?

สำหรับฝ่าย HR และเจ้าของธุรกิจ สิ่งสำคัญคืออย่ามองว่า

“บริษัทจ่ายประกันสังคมแล้ว เท่ากับดูแลสิทธิพนักงานครบแล้ว”

เพราะ ประกันสังคมและกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างเป็นคนละเรื่องกัน

บริษัทควรตรวจสอบว่า ตนเองอยู่ภายใต้ข้อกำหนดใดบ้าง ต้องนำส่งเงินสมทบเมื่อใด ต้องหักจากลูกจ้างหรือไม่ และต้องจัดทำเอกสารหรือปรับระบบ Payroll อย่างไร

โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568 ซึ่งมีการเพิ่มเติมบทบัญญัติเกี่ยวกับกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง บริษัทจึงควรติดตามประกาศและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานอย่างต่อเนื่อง

กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง ≠ ประกันสังคม

แม้ทั้งสองระบบจะเกี่ยวข้องกับลูกจ้างเหมือนกัน แต่มีหน้าที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

ประกันสังคม → เน้นคุ้มครองผู้ประกันตนจากความเสี่ยง เช่น เจ็บป่วย คลอดบุตร ว่างงาน และชราภาพ

กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง → เน้นช่วยเหลือลูกจ้างในกรณีที่เกิดปัญหาตามที่กฎหมายกำหนด โดยเฉพาะกรณีที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับเงินจากนายจ้างแต่ไม่สามารถได้รับเงินดังกล่าว

ดังนั้น เจ้าของธุรกิจและฝ่าย HR ควรแยก “ประกันสังคม” กับ “กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง” ออกจากกัน และตรวจสอบหน้าที่ของนายจ้างให้ถูกต้อง เพื่อป้องกันปัญหาด้านกฎหมายแรงงานและการจัดทำ Payroll ในอนาคต

Facebook-Management YouTube Facebook-Consultant Facebook-Recruitment